• Merhaba Ziyaretçi.
    "Evden Kareler" konulu fotoğraf yarışması başladı. İlgili konuya BURADAN ulaşabilirsiniz. Sizi de bu yarışmada görmek isteriz...

Türk Edebiyatında İlkler

OBir

MEB
Özel üye
Edebiyatımızla ilgili ilklerin listelenmiş hali...
  • İlk yerli tiyatro eseri: Şinasi / Şair Evlenmesi /1859
  • İlk yerli roman : Şemsettin Sami / Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat
  • Batılı tekniğe uygun ilk roman : Halit Ziya Uşaklıgil/Aşk-ı Memnu
  • İlk çeviri roman : Yusuf Kamil Paşa/ Fenelon’dan Telemak /1859
  • İlk köy romanı : Nabizade Nazım / Karabibik
  • İlk psikolojik roman: Mehmet Rauf / Eylül
  • İlk realist roman : Recaizade Mahmut Ekrem / Araba Sevdası
  • İlk resmi Türkçe gazete : Takvim–i Vakayi
  • İlk yarı resmi gazete : Ceride-i Havadis
  • İlk edebî roman: Namık Kemal / İntibah
  • İlk tarihi roman : Namık Kemal / Cezmi , A. Mithat / Yeniçeri
  • İlk özel gazete : Şinasi ile Agah Efendi/ Tercüman-ı Ahval
  • İlk pastoral şiir : A.Hamit Tarhan /Sahra
  • İlk şiir çevirisini yapan, ilk makaleyi yazan: Şinasî
  • Noktalama işaretlerini ilk kez kullanan, ilk Türk gazeteci : Şinasi
  • Aruzla ilk manzum tiyatro eseri yazan : A.Hamit Tarhan/Eşber
  • Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri : A. Hamit Tarhan / Nesteren
  • İlk bibliyografya:Katip Çelebi / Keşfü’z Zünun
  • İlk hatıra kitabı : Babürşah /Babürname
  • İlk hamse yazarı : Ali Şir Nevai
  • İlk tezkire : Ali Şir Nevai /Mecalisün Nefais
  • İlk şiir antolojisi : Ziya Paşa /Harabat
  • İlk atasözleri kitabı : Şinasi /Durub-i Emsal-ı Osmaniye
  • İlk mizah dergisi : Diyojen /Teodor Kasap
  • İlk hikaye kitabı : A.Mithat Efendi / Letaif-i Rivayet
  • İlk fıkra yazarı : Ahmet Rasim
  • İlk Türkçe yazılan ilk kitap : Yusuf Has Hacip / Kutadgu Bilig
  • İlk siyasetname : Yusuf Has Hacip/ Kutadgu Bilig
  • Mesnevi tarzında yazılmış ilk eser : Y. H. Hacip / Kutadgu Bilig
  • İlk didaktik şiir örneğimiz Kutadgu Bilig
  • Aruzla yazılan ilk eserimiz : Kutadgu Bilig
  • İlk mensur şiir örneklerini veren : Halit Ziya Uşaklıgil
  • Şiirde ilk defa Türk kelimesini kullanan : Mehmet Emin Yurdakul
  • İlk makale : Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi
  • İlk edebi bildiriyi yayımlayan topluluk : Fecr-i Ati (Servet-i Fünün)
  • İlk seyahatname : Seydi Ali Reis / Miratül Memalik
  • İlk Edebiyat tarihçimiz: Abdulhalim Memduh Efendi
  • Batı anlayışındaki ilk edebiyat tarihçimiz : Fuat Köprülü
  • Sahnelenen ilk tiyatro : Namık Kemal / Vatan yahut Silistre
  • Kafiyeyi şiire serperek klasik nazım şekilerinden farklı ilk örnekleri veren:T.Fikret
  • Türkçenin ilk dil bilgisi kitabı : Süleyman Paşa / Sarf-ı Türki
  • İlk natüralist eserimizin yazarı : Nabizade Nazım / Zehra
  • Divan Edebiyatında mahallileşme akımının temsilcisi: Nedim
  • Şarkı nazım türünü ilk kullanan: Nedim
  • İlk tarih ve coğrafya ansiklopedisi : Kamusul Alam
  • İlk sözlüğümüz : Kaşgarlı Mahmut / Divan-ı Lügat-it Türk
  • İlk Türkçe sözlük : Şemsettin Sami / Kamus-ı Türki
  • İlk özdeyiş örneklerini veren : Ali Bey / Lehçet’ül Hakayık
  • Türk adının geçtiği ilk Türkçe metin : Orhun Abideleri (Göktürk Kitabeleri)
  • Edebiyatımızda objektif eleştirinin nasıl olacağını ilk açıklayan: R.M. Ekrem
  • Edebiyatımızdaki milli dönemin açılmasına öncülük eden: M.Emin Yurdakul
  • Konuşma diliyle yazılmış ilk hikayenin yazarı : Ömer Seyfettin
  • Edebiyatımızda ilk kafiyesiz şiirini yazan : A. Hamit Tarhan / Validem
  • İlk köy şiiri : Muallim Naci / Köylü Kızların Şarkısı
  • İlk alfabemiz : Göktürk Alfabesi
  • Tekke şiirinin kurucusu : Ahmet Yesevi
  • İlk Türk destanı : Alp Er Tunga Destanı
  • Bizde batılı anlamda ilk eleştiriyi yazan : Namık Kemal
  • Bizde epik tiyatro türünün kurucusu : Haldun Taner
  • İlk kadın romancımız : Fatma Aliye Hanım
  • Süslü nesrin ilk temsilcisi : Sinan Paşa
  • Dünyanın halen yaşayan en büyük ve ilk Müslüman Türk Destanı: Kırgızların Manas Destanı
  • Edebiyat kelimesini bizde ilk kullanan : Şinasi
  • Kurtuluş savaşımızı doğrudan işleyen roman :H.E.Adıvar/Ateşten Gömlek
  • İlk uyarlama tiyatro eserinin yazarı : Ahmet Vefik Paşa
  • Deneme türünün kurucusu : Montaigne
  • İlk divan şairi : Hoca Dehhani
  • Hikayede gerçek anlamda ilk kez Anadoluyu işleyen : Refik Halit Karay
  • En başarılı psikolojik roman yazarımız: Peyami Safa / 9.Hariciye Koğuşu

DÜNYA EDEBİYATINDA İLKLER
  • İlk Modern Roman: Servantes-Donkişot
  • İlk Tahlil Romanı örneği: Madam Dö La Fayet’in-Prenses Dö Klev
  • Dünya edebiyatındaki ilk hikayeci ve eseri : Boccaio-Decameron
  • Deneme türünün kurucusu : Montaigne
  • Dünyanın bilinen ilk destanı : Sümerlerin Gılgamış Destanı
  • Dünyanın halen yaşayan, en büyük ve ilk Müslüman Türk Destanı : Kırgızların Manas Destanı
  • İlk mizah dergisi : Diyojen /Teodor Kasap
  • Komedi türünün ilk büyük ustası : Aristophanes
  • Trajedi türünün ilk büyük ustası : Aiskylos
 

OBir

MEB
Özel üye
Kategorilere göre edebiyatımızda ilkler...

İlk Hikâyeler (Öyküler)

  1. İlk Hikâye Örneği: Letâif-i Rivayat, Ahmet Mithat Efendi -1870
  2. Batılı Anlamda İlk Hikâye Denemesi: Küçük Şeyler, Sami Paşazade Sezai - 1892
İlk Romanlar
  1. İlk Çeviri Roman: Tercüme-i Telemak (Fenelon), Yusuf Kâmil Paşa
  2. İlk Yerli Roman Denemesi: Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat, Şemsettin Sami
  3. İlk Edebî Roman: İntibah, Namık Kemal
  4. İlk Realist Roman Denemesi: Araba Sevdası, Recaizade Mahmut Ekrem
  5. İlk Köy Romanı Denemesi: Karabibik, Nabizade Nazım
  6. İlk Psikolojik Roman Denemesi: Zehra, Nabizade Nazım
  7. İlk Psikolojik Roman: Eylül, Mehmet Rauf
  8. Batı Tekniğine Uygun İlk Realist Roman: Mai ve Siyah, Halit Ziya Uşaklıgil
  9. İlk psikolojik roman denemesi, ilk Naturalist ve tezli roman: Zehra, Nabizade Nazım
  10. İlk Tarihî Roman Denemesi: Yeniçeriler, Ahmet Mithat Efendi
  11. 11- İlk Tarihî Roman Örneği: Cezmi, Namık Kemal
  12. İlk Kadın Romancımız - Fatma Aliye Hanım
  13. İlk polisiye roman: Esrar-ı Cinayet, Ahmet Mithat Efendi
  14. Kurtuluş Savaşını Doğrudan İşleyen Romanımız- Ateşten Gömlek - Halide Edip Adıvar
İlk Tiyatrolar
  1. Sahnelenen İlk Tiyatro Eseri - Vatan Yahut Silistre - Namık Kemal
  2. İlk Tiyatro Eseri: Şair Evlenmesi, Şinasi
  3. Heceyle Yazılan İlk Manzum Tiyatro Eseri: Nesteren, Abdülhak Hamit Tarhan
  4. İlk Uyarlama Tiyatro Eserinin Yazarı - Ahmet Vefik Paşa
  5. Edebiyatımızda Epik Tiyatronun Kurucusu - Haldun Taner
  6. Hece ile Yazılan ilk Manzum Tiyatro Örneği - Binnaz - Yusuf Ziya Ortaç
  7. İlk Epik Tiyatro örneği - Keşanlı Ali Destanı- Haldun Taner
İlk Şiirler
  1. Fransızca'dan İlk Şiir Çevirileri Yapan ve İlk Folklor İncelemesi Çalışmaları Yapan Sanatçı: Şinasi
  2. İlk Şiir Antolojisi: Harabat, Ziya Paşa
  3. İlk Mensur Şiir Örnekleri - Mensur Şiirler - Halit Ziya Uşaklıgil
  4. Edebiyatımızda İlk Kafiyesiz Şiir Denemesi-Validem - Abdulhak Hamit Tarhan
  5. İlk Köy Şiiri Örneği - Köylü Kızların Şarkısı - Muallim Naci
  6. Edebiyatımızda ilk Çocuk Şiiri Örnekleri - Şermin -Tevfik Fikret
  7. İlk Pastoral Şiir Örneği - Sahra - Abdulhak Hamit Tahran
  8. Aruzu Türkçe'ye Uyarlayan İlk Şair - Tevfik Fikret
  9. Tasavvuf Edebiyatının Kurucusu ve Bu Yönde şiirler Yazan İlk Şair - Hoca Ahmet Yesevi
  10. Bilinen İlk Türk Şair - Aprınçor Tigin
  11. Bilinen ilk Türk Yazar -Yollug Tigin
  12. Edebiyatımızda Aruzla Yazılan İlk Eser: Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacib
  13. İlk Hamse Sahibi: Ali Şir Nevaî
  14. İlk Divan Şairimiz - Hoca Dehhanî
  15. İlk Didaktik Eser Örneği - Kutadgu Bilig - Yusuf Has Hacib
İlk Gazeteler
  1. Edebiyatımızda İlk Özel Gazeteyi Çıkaran, Noktalama İşaretlerini İlk Kullanan Sanatçı: Şinasi
  2. İlk Resmî Türkçe Gazete: Takvim-i Vakayi - 1831
  3. İlk Yarı Resmi Türkçe Gazete: Ceride-i Havadis -1832
  4. İlk Özel Türkçe Gazete : Tercüman-ı Ahval - 1860
Diğer İlkler
  1. Edebiyatımızda İlk Fabl Örneği: Harnam, Şeyhî
  2. Edebiyatımızda Batılı Anlamda İlk Fabl Örneği: Eşek İle Tilki Hikâyesi, Şinasi
  3. İlk Makale Örneği: Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi, Şinasi - 1860
  4. İlk Eleştiri Örneği: Namık Kemal - 1866
  5. Edebiyatımızdaki En Önemli Gezi Yazısı Örneği: Seyahatname, Evliya Çelebi
  6. Edebiyatımızda Günlük Terimini İlk Kullanan yazar: Falih Rıfkı Atay
  7. İlk tezkire : Mecalisü'n-Nefais, Ali Şir Nevaî
  8. Anadolu Sahasında Yazılan İlk Tezkire: Heşt Behişt, Edirneli Sehî Bey
  9. İlk Söylev (Nutuk): Göktürk Yazıtları (Orhun Abideleri)
  10. İslâmî Dönem Türk Edebiyatı İlk Yazılı Eser : Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacib
  11. Edebiyatımızda İlk Mesnevi Örneği: Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacib
  12. Edebiyatımızda İlk Siyasetname Örneği: Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacib
  13. Batı Etkisindeki Türk Edebiyatında Bilinçli İlk Temsilcisi: Şinasi
  14. Edebiyatımızdaki İlk Atasözleri Derlemesi: Durub-ı Emsal-i Osmaniye, Şinasi
  15. İlk Bibliyografya: Keşfu'z-Zünun, Kâtip Çelebi
  16. İlk Hatıra Kitabı: Babürnâme, Babürşah - 16.yy.
  17. İlk Mizah Dergisi: Diyojen, Teodor Kasap
  18. İlk Edebî Bildiriyi Yayımlayan Topluluk - Fecr-i Ati Topluluğu
  19. İlk Yazılı Edebî Metin ve Türk Adının Geçtiği İlk Metin - Göktürk Yazıtları
  20. Türk Dilinin İlk Sözlüğü ve İlk Dilbilgisi Kitabı -Divanü Lügati't-Türk - Kâşgarlı Mahmut
  21. İlk Türkçe Sözlük - Kamus-ı Türkî - Şemsettin Sami
  22. İlk Edebiyat Tarihçimiz - Abdulhalim Memduh Efendi
  23. Batılı Anlamda İlk Edebiyat Tarihçimiz - Mehmet Fuat Köprülü
  24. Türkçe'nin İlk Dilbilgisi Kitabı - Sarf-ı Türkî - Süleyman Paşa
  25. İlk Alfabemiz - Göktürk Alfabesi
  26. Edebiyatımızda Milli Edebiyatın Açılmasına öncülük eden - Mehmet Emin Yurdakul
  27. İlk Türk Destanı - Alp Er Tunga Destanı
  28. Süslü Nesrin İlk Temsilcisi - Sinan Paşa
  29. Dilde Sadeleşmeyi Savunan ilk Yayın Organı - Genç Kalemler
  30. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Kurulan ilk Edebî Topluluk - Yedi Meşaleciler
  31. Edebiyatımızda Yayımlanan ilk Ortak Kitap - Yedi Meşale
  32. Edebiyatımızda Yayımlanan İkinci Ortak Kitap - Garip
  33. İlk Röportaj örneği - Rüya - Ziya Paşa
  34. İlk Dergi örneği - Mecmua-ı Fünun - Münif Paşa-1861
  35. Batılı anlamda İlk Günlük Örneği- Seyahat Jurnali- Direktör Ali Bey
  36. Türkî-i Basit Akımının Öncüsü - Aydınlı Visali -15.y.y.
  37. Türkî-i Basit Akımının En güçlü Temsilcileri - Edirneli Nazmi ve Tatavlalı Mahremi
  38. Sebk-i Hindi Akımının En Güçlü Temsilcisi - Şeyh Galip-18.yy.
  39. İlk fıkra yazarımız- Ahmet Rasim
Dünya Edebiyatında İlkler
  1. Dünya Edebiyatında Hikâye Türünün ilk Örneği: Decameron Öyküleri - Giovanni Boccacio
  2. Dünya Edebiyatında Deneme Türünün ilk Örneği: Denemeler - Montaigne
  3. Dünya Edebiyatında İlk Modern Roman Örneği: Don Kişot - Cervantes
  4. Dünya Edebiyatında ilk Realist Roman Örneği: Mademe Bovary - Gustave Flaubert
  5. Dünyanın Bilinen İlk Destanı: Gılgamış Destanı -Sümerler
  6. Komedi Türünün ilk Temsilcisi: Aristofanes
  7. Trajedi Türünün ilk Temsilcisi: Aiskylos
  8. Bilinen ilk Fabl Örneği: Pança Tantra (Kelile ve Dimne) - Hint Edebiyatı
 
Top