Renk Seçimi
+ + + + + + + + + + + + + + X

Şimdiki Zaman Örnekleri

Konusu 'Türkçe & Dilbilgisi & İmla Kuralları' forumundadır ve ZeyNoO tarafından 10 Mart 2012 başlatılmıştır.

        
  1. ZeyNoO

    ZeyNoO ٠•●♥ KuŞ YüreKLi ♥●•٠ AdminE

    Katılım:
    5 Ağustos 2008
    Mesajlar:
    57.471
    Beğenileri:
    3.065
    Ödül Puanları:
    12.080
    Cinsiyet:
    Bayan
    Meslek:
    Muhasebe
    Yer:
    ❤ Şehr-i İstanbul ❤
    Şimdiki Zaman Örnekleri

    Bu ek fiilin şimdiki zaman çekimini yapan ektir. Şekil olarak bildirme, zaman olarak şimdiki zaman ifade eder. Şimdiki zamanla beraber devamlılık fonksiyonu da vardır. “Her zaman yapıyorum.” gibi. Bu sebeple geniş zaman ifade edebilir.
    Bugün kullanılan şimdiki zaman eki -yor’dur.
    Bu ek aslında yorır “yürür” yardımcı fiilinin ekleşmesiyle ortaya çıkmış yeni bir ektir: geli yorır, gide yorır gibi.
    Bu ek de bugün, şimdiye kadar gördüğümüz bütün yapım ekleri gibi bir yardımcı sesle, bir yardımcı sessiz birleşir: başlı-yor, gel-i-yor gibi.
    Şimdiki zaman eki, taşıdığı “y” sesi dolayısıyla fiillerin düz, geniş, orta hece vokallerini değiştirir: bekli-yor ( bekle-yor ) , beklemi-yor ( bekleme-yor ).
    Şimdiki zaman çekimi de zamir menşeli eklerle yapılır. Bu çekim şöyledir:

    al-ı-yor-um oku-yor-um
    al-ı-yor-sun oku-yor-sun
    al-ı-yor oku-yor
    al-ı-yor-uz oku-yor-uz
    al-ı-yor-sunuz oku-yor-sunuz
    al-ı-yor-lar oku-yor-lar​

    Yazı dilinde kullanılan ancak konuşma dilinde kullanılmayan ve kullanıldığı kelimeye şimdiki zamananlamı veren, bir de “-makta, -mekte, -mada, -mede” ekleri de vardır.

    al-makta-y-ım
    al-makta-sın
    al-makta-dır (al-makta)
    al-makta-y-ız
    al-makta-sınız
    al-makta-dırlar​

    Bu iki çeşit şimdiki zaman arasında iki fark vardır:

    1. -makta, -mekte şimdiki zamanı konuşma dilinde pek kullanılmaz, sadece yazı dilinde kalır.
    2. -yor eki başlamamış, uzak şimdiki zamanı da bildirir. “ Yarın geliyorum.” cümlesinde olduğu gibi. –makta, -mekte ekinde ise başlamış bir hareket, mutlak şimdiki zaman ifadesi vardır. “Biraz sonra gelmekteyim” diyemeyiz. “Gelmekteyim” diyorsak hareket başlamıştır.
      Şimdiki zamanın olumsuzu -ma, -me ekleriyle yapılır. Olumsuzu ise; -ma,-me, -mu,-mü,-mı,-mi ile yapılır.
    gel-mi-yor-um oku-mu-yor-um
    gel-mi-yor-sun oku-mu-yor-sun
    gel-mi-yor oku-mu-yor
    gel-mi-yor-uz oku-mu-yor-uz
    gel-mi-yor-sunuz oku-mu-yor-sunuz
    gel-mi-yor-lar oku-mu-yor-lar​
     

Sayfayı Paylaş