Siyah iki fil genellikle bu sembolle gösterilir
Siyah iki at genellikle bu sembolle gösterilir
Siyah sekiz er genellikle bu sembolle gösterilir
2.3.Başlangıç konumu şöyledir:

2.4.Sekiz dik sütuna ‘dikey’ ( file ), sekiz yatay satıra da ‘yatay’ ( rank ), köşe

köşeye değen aynı renkte karelerin oluşturduğu hatta ise ‘çapraz’ ya da

‘diyagonal’ ( diagonal ) denir.

Madde 3:Taşların Hareketleri

3.1.Hiç bir taş aynı renkte başka bir taşın bulunduğu bir kareye gidemez. Eğer
bir taş rakip bir taşın olduğu kareye giderse, rakip taş yenmiş olur ve tahta

dışına çıkar. 3.2-3.5 maddelerinde tarif edilen hareketlere göre rakip taşı yeme imkanı varsa, yiyecek olan taş bu kareye saldırıyor demektir.

3.2.a)Vezir bulunduğu karenin dikey, yatay ve çaprazlarında herhangi bir kareye gidebilir.


Kale bulunduğu karenin dikey ve yataylarında herhangi bir kareye gidebilir.

Fil bulunduğu karenin çaprazlarında herhangi bir kareye gidebilir.

3.3.At yatay, dikey ya da çapraz yönde olmamak şartıyla bulunduğu kareye en yakın karelerden birine gidebilir.Kalktığı ve gittiği kareler arasındaki taşlarla
bir ilgisi yoktur.

3.4.a)Piyon bulunduğu dikeyde önündeki boş kareye doğru ilerler, yada
b)İlk hareketinde, bulunduğu dikeyde önündeki iki karenin boş olması şartıyla iki kare ilerleyebilir, ya da
c)Yan dikeyde bir önünde bulunan ( ön çaprazda ) rakip taşı yiyerek bu kareye gidebilir.

d)Bir piyon ilk hareketinde iki kare ilerleyip rakip piyonla yan yana gelirse, rakip piyon bu piyonu sanki bir kare ilerlemiş gibi kabul ederek yiyebilir. Bu hak sadece ilk defasında yani iki kare çıkışı yapılır yapılmaz geçerlidir, bu harekete ‘geçerken alma’ (en passant) denir.

e)Bir piyon bulunduğu ilk konumdan ilerleyerek son sıraya (rakibin ilk yatayı ) vardığında derhal aynı renkte bir vezir veya, bir kale veya, bir fil veya, bir at ile değiştirilir. Oyuncunun tercihi daha önce yenmiş olan taşlarla sınırlı değildir. Bu piyon hareketine ‘terfi’ denir ve yerine konan taş kurallara uygun olarak derhal devreye girer.

3.5.a)Şahın iki türlü hareketi vardır.

i) Rakip taşlar tarafından tehdit edilmemesi şartıyla komşu karelere gidebilir.

veya

ii) Rok. Bu şahla aynı sırada bulunan aynı renkli kalenin ortak hareketidir. Bu iki taşın hareketi tek birhamle sayılır; şah bulunduğu kareden kaleye doğru iki kare ilerler ve ardından kale şahın üstünden atlayarakbir kare yanına (komşu kareye ) konarak yapılır.

Beyazın kısa roktan önceki durumu

Beyazın kısa roktan sonraki durumu


Siyahın kısa roktan önceki durumu


Siyahın kısa roktan sonraki durumu

1)Şu durumlarda rok yapmak mümkündeğildir:

A-şah daha önce oynamışsa, ya da

B-ilgili kale daha önce oynamışsa.

2)Şu durumlarda rok yapmak geçiciolarak mümkün değildir:

Şahın durduğu, rok atarken geçeceğive rok attığında gideceği kareler rakip taşlar tarafından tehdit ediliyorsa, ya da Rok atılacak kale ile arasındaherhangi bir taş varsa.

b)Rakip taş ya da taşlar tarafından tehdit ediliyorsa, bu taş ya da taşlar hareket edemiyor bile olsalar şah tehdit altındadır. ( şah çekilmiştir ) Şah çekmeyi beyan etmek zorunlu değildir. Oyuncular şahlarını tehdit altında bırakacak hamle yapamazlar.

Madde 4:Taşların Oynatılması

4.1.Her hamle tek elle yapılmalıdır.

4.2.Önceden niyetini belli etmek şartıyla ( örneğin ‘düzeltiyorum’ diyerek ) oyuncu

bir ya da daha fazla taşı düzeltebilir.

4.3.Madde 4.2.’de açıklanan durum hariç, sıradaki oyuncu bilerek

birden fazla taşa dokunmuşsa, oynayabileceği ya da yiyebileceği ilk dokunduğu taşı oynamalı ya da yemelidir, ya da

iki taraftan da birer taşa dokunmuşsa, dokunduğu kendi taşıyla dokunduğu rakip taşı almalıdır, bu mümkün değilse oynanabilecek ya da yenebilecek ilk dokunduğu taşı oynamalı ya da yemelidir. Hangisine önce dokunduğu belli değilse oyuncunun öncelikle kendi taşı dokunulmuş sayılır.

4.4.a. Eğer oyuncu şah ve kalesine bilerek dokunmuşsa bu kaleyle mümkünse

rok atmalıdır.

Eğer oyuncu bilerek kalesini ve sonra şahını tutmuşsa bu hamlede bu yöne rok atamaz ve madde 4.3 uygulanır.

Eğer oyuncu rok yapmaya niyetlenerek aynı anda şah ve kalesini tutmuş fakat bu yöne rokatması mümkün değilse diğer tarafa rok atmak veya şahını oynamak arasında tercih yapar, şahın yapacak hamlesi yoksa dilediği hamleyi yapmakta serbesttir.

4.5.Dokunulan taşların hiçbiri oynanamıyor ya da yenemiyorsa, oyuncu herhangi

bir hamle yapabilir.

4.6.Rakibi madde 4.3 ve 4.4’ü ihlal etmiş bir oyuncu kendisi bir taşa bilerek

dokunduktan sonra bu konuda herhangi bir hak iddia edemez.

4.7.Bir taş kurallara uygun bir hamle olarak ya da bir hamlenin kısmı olarak bir

kareye bırakılmışsa bu taş başka bir yere oynanamaz. Hamle, madde 3’de

belirtilen şartlar yerine getirildiğinde tamamlanmış olur.

Madde 5:Oyunun Bitişi

5.1.a. Oyun, rakibini kurallara uygun bir hamleyle mat yapan oyuncu tarafından

kazanılır. Oyun derhal sonaerer.

b) Rakibi oyunu terk eden oyuncu oyunu kazanır. Oyun derhal sona erer.

5.2.Sırada olan oyuncu kurallara uygun bir hamle yapamıyor ve şahı da tehdit

altında bulunmuyor ise oyun berabere biter ve bu duruma ‘pat’ denir. Oyun

derhal sona erer.

5.3.İki taraf oyun sırasında aralarında anlaşırlarsa oyun berabere biter. Oyun

derhal sona erer. ( bkz. Madde 9.1.)

5.4.Belli bir konum tahtada üç defa tekrarlanmış veya yapılacak hamleyle

tekrarlanıyorsa oyun berabere yapılabilir. ( bkz. Madde 9.2.)

5.5.Son 50hamle her iki oyuncu tarafından da piyon sürmeden ve taş yenmeden

geçirilmişse oyun berabere yapılabilir. ( bkz. Madde 9.3.)