Renk Seçimi
+ + + + + + + + + + + + + + X

Marmara Bölgemizdeki Mani ve Türkü sözleri

Konusu 'Türkü/Hikayeleri' forumundadır ve Suskun tarafından 19 Ocak 2010 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P Vip Üye

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.428
    Beğenileri:
    121
    Ödül Puanları:
    5.480
    Yer:
    Türkiye
    Marmara Bölgemizdeki Mani ve Türküler

    Balıkesir ve çevresinde geçmişte söylenmi5, derlenip TRT repertuarına geçmiş veya halen söylenegelen pek çok türkü vardır. Kemal Özer'in 1948 yılında yayımladığı Balıkesir Yörük ve Çetmi Türküleri ile İsmail Hakkı Akay'ın Balıkesir Halkıyatı C. I gibi çok değerli çalışmalarını bunlar arasında sayabiliriz. Bu türkülerden eskilerde kalmış birkaç tanesini örneklemek istiyoruz:

    Atina Türküsü:
    Hikmet Turhan Dağlıoğlu'nun 1932 yılında Dursunbey'de derlediği bir türkünün bazı dörtlükleri ile türkünün hikâyesi şöyledir: "İstiklal Savaşı sırasında Yunan komutanı gelin giden bir kızı zorla alır ve evlenir. Çocukları olur. Bu sırada Türk ordusu İzmir'e doğru ilerlerken Yunan komutanı kadını da alarak Atina'ya kaçar. Kadın, yedi yıl Atina'da yaşadıktan sonra Ahmet Bey isminde bir Türk'ün yardımıyla kaçar ve eski nişanlısına döner. Bu kaçış sırasında Yunan komutandan olan çocuklarını da denize atmıştır. Türkünün önemli birkaç hanesi şöyledir:

    Atina da köşeli
    İçi mermer döşeli
    Tam yedi yıl oldu
    Ben Yunan'a düşeli

    Turnam turnam
    Ben Atina'da durmam

    Atina'nın urganı
    Telli olur yorganı
    Üç çocuğu sorarsan
    Balıkların kurbanı

    Turnam turnam
    Ben Atiııa'da durmam


    Çete Türküsü:Çeteler, yani efeler... Onlar Kurtuluş Savaşımızın kahramanlarıdır. Ülkenin karanlık günlerinde Atatürk'ün işaretiyle harekete geçmişler, vatan savunmasına koşmuşlardır. Türküde adı geçen Kurban adlı çete, Çağışlıdır. Bu nahiyenin Çömlekçi Köyü ile Değirmenli Köyü arasında Yunan askerleriyle meydana gelen bir çatışmada şehit düşmüştür. Onların hikâyesini anlatan bir türkünün sözleri şöyledir. Türkü mahallî ağız özellikleri korunarak alınmıştır.

    Zabalan gaktım güneş parlıyo
    Oturmuş çetele tüfek yağlıyo
    Yunan esgerleri yaman ağlıyo
    Dini bi oğruna ölen çetele

    Atımı bağladım delikli daşa
    On iki gaymakam bi Kemal Paşa
    Yaşa, Kemal Paşa, şanınla yaşa
    Yunanı dağıttın dağ ile daşa

    Atıma binerken fişeğim düştü
    Yunan esgerleri peşime düştü
    Arkadaşım Gurban ah şehit düştü
    Yunan ağzındaki galan çetele

    Zabalan gaktım çivteme baktım
    Ağlıya ağJıya goluma daktım
    Ana ben bu canı vatana sattım
    Dini bi oğruna ölen çetele

    Maniler :İlimiz ve civarında özellikle kadınlar arasında iş sırasında, eğlencelerde veya çeşitli vesilelerle maniler söylenmektedir. Mısır ve buğday tarlalarında hem işi kolaylaştırma, hem vakit geçirme, hem de eğlence için özel bir nağmeyle söylenen bu manilerde, Balıkesir köy gençliğinin benliği sezilir. Köylerimizin velveleden uzak sakin ve ıssız muhitlerinde, yeşil dağlarla billur gibi sular akan yemyeşil vadilerinde, genç kızlarımızın ince ve yanık sesleriyle söyledikleri maniler yürek delecek kadar hazindir. Kadınlarımızın, genç kızlarımızın duygu dünyasına ait önemli ipuçları veren bu manilerden bazı örnekler aşağıdadır:


    Yemenimin uçları
    Çıkamam yokuşları
    Selâm edin yârime
    Yedi dağlar kuşlar

    Kasaturam çelikten
    Nam almışım felekten
    Türk askeri korkar mı
    Vatan için ölmekten?

    Şu dağdan kuş uçmaz mı?
    Askerlik yakışmaz mı?
    Ağlamayın anneler
    Ayrılan kavuşmaz mı?

    Kazan kaynar taşmaz mı?
    Gün gedikten aşmaz mı?
    Sen kayırma sevgilim
    Ayrılan kavuşmaz mı?


    Mevcut yazılı kaynaklarda derlenmiş özgün manilere rastlanmaktadır. Günümüzde düğünlerde, kına gecelerinde mani söyleme geleneği kimi yörelerde canlılığını korumaktadır. Yörede gelini ağlatmak için, ya da geline söyletilen maniler şunlardır.


    Evlerim ıssız kaldı
    Destiler susuz kaldı
    Evdeki yengelerim
    Görümcesiz kaldı.

    Potin bağım çözüldü
    Bağla hey anam bağla
    Yarın öğleden sonra
    Otur da beni ağla

    Gelinlik çarşafı
    Belime bağlasınlar
    Beni seven dostlarım
    Arkadan ağlasınlar.

    Avlu dibinde keser
    Bizim köye yel eser
    Bizim köyün kızları
    Hem eserdir hem güzel

    Ayağımda yemeni
    Altı yok üstü yeni
    Babam köye kız vermez
    Yeminlidir yeminli

    Alan düzün yolları
    Tahtadan tahtaya mı?
    Yar bizim buluşmamız
    Haftadan haftaya mı?

    Bugün hava yaz yarim
    Mintanı beyaz yarim
    Bisikletin üstünde
    Bana mektup yaz yarim

    Mektup yazarsan yarim
    Koy kibrit kutsuna
    Bizim oradan geçerken
    At evin arkasına

    Oturdum arsına
    Acıyor musun yarim
    Ağanın parasına
    Masa üstünde pekmez

    O pekmez bana yetmez
    Sakarya’nın kızları
    Başlıksız gelin gitmez
    Ev üstüne ev yaptım

    Çıktım üstüne baktım
    Yarim gelecek diye
    Çifte lambalar yaktım
    Çapa kazarım çapa

    Hayrola da hayrola
    O kız bana yar ola
    Yar olmazsa can ola
    Derdime derman ola

    İn dereye dereye Bahçenin kapısını
    Sarı erik yemeye Bir vuruşta açarım
    Annem yumurta satmış Dünür yolla sevdiğim
    Seni evlendirmeye Vermezlerse kaçarım

    Ayakkabımın teki Hey babam hain babam
    Yarimin adı Zeki Hayattan attın beni
    İste beni babamdan Bin lira para için
    Sana verirler belki Ellere verdin beni.


    Maniler, yoğun olarak Hıdrellez de kullanılır.Hıdrellez dışında kına gecelerinde de kadınlar arasında söylenilen türkülerin çoğu da mani bağlantılı türlülerdir.



    Kara, kara kazanlar
    Kara yazı yazanlar
    Cennet yüzü görmesin
    Aramızı bozanlar

    Mendilimin ucuna
    Şeker bağladım şeker
    Bizim günahımızı
    Annenle baban çeker.


    Kara kuzu ak kuzu
    Kuzuyla verin tuzu
    Mala tamah etmeyin
    Sevdiğine verin kızı


    Gelibol’a girerken
    Sağ tarafta karakol
    Öp babamın elini
    Babamın damadı ol

    Ramazan Ayın da sahur zamanın da Ramazan Manileri olarak adlandırılmış ve davul eşliğinde söylenilen maniler vardır.Ramazan ayının son günlerinde davul çalıp mani söyleyen kişilere bahşiş veriler.Bahşiş genellikle paranın dışında yiyecek maddelerinden oluşmaktadır.Bu tip manilerden bazıları şunlardır.

    Yeni cami direk ister
    Söylemeye yürek ister
    Benim karnım toktur amma
    Arkadaşım börek ister


    Ne uyursun ne uyursun
    Bu uykuda ne bulursun
    Al aptesi kıl namazı
    Cennet alayı bulursun

    Keçisin otlatırım
    Dövenden hoplatırım
    İki gözüm Bekir Ağa
    (Sen benim bahşişimi verirsen )
    Ben bu davulu patlatırım.

    Edirne’nin Camisi
    Doksan dokuz penceresi
    Çok bekletme Ayşe Teyze
    Yandı pilav tenceresi

     

Sayfayı Paylaş

Gelen aramalar...

  1. trakya kına manileri