Makam Nedir ? Makam türleri (Türk Müziği)

Konusu 'Müzik' forumundadır ve Suskun tarafından 24 Aralık 2009 başlatılmıştır.

  1. Suskun

    Suskun V.I.P Vip Üye

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.446
    Beğenileri:
    88
    Ödül Puanları:
    5.480
    Yer:
    Türkiye
    Türk Müziğinde Makam Nedir?


    Türk Müziği Makam denen ve sesler arasındaki ilişkiyi belirleyen kurallara göre melodinin biçimlenmesine denir.

    Türk sanat müziğinde 498 makam tespit edilmiştir. ancak günümüze, özellik taşıyıp kullanıla gelmiş olanlar 80 kadardır. bu makamlarda bestelenmiş binlerce şarkıya örnek vermek gerekirse; sadece hicaz makamında 1400 civarında eser vardır. hicaz buselik; ikiyiz yıla yakın bir mazinin ürünüdür, ilk olarak dede efendi tarafından kullanılmıştır. bugün bu makamda 20 kadar eser bulunmaktadır.

    son yarım asırda bestecilerin daha çok kullandıkları
    makam nedir ?

    makam, ayrıcalıklı birkaç sesin çevresinde ‘seyir’ lardan bazılarını şöyle sıralayabiliriz. hüzzam, hicaz, nihavent, rast, segah, kürdili hicazkar, bayati, uşşak, sultani yegah, muhayyer,hüseyni, kar cihar.

    her melodi yada motif, bir makamın seslerini ve öteki özelliklerini kullanır. ancak türk sanat müziğinde, bestelenmiş yapıtların biçimlenişine katkıda bulunan ve ‘usul’ denen bir öğe daha vardır. usuller; çeşitli uzunluktaki kuvvetli ve zayıf vuruşların belli bir düzen içinde sıralanmasıyla ortaya çıkan bir ritim kalıbıdır. bunlardan bazılarını şöyle sıralayabiliriz. semai, sofyan, türkaksağı, yürük semai, devrihindi, düyek, aksak, curcuna, aksak semai, mevlevidevrirevanı.

    cumhuriyet döneminde batılılaşmaya büyük önem veren atatürk’ ün tercihi, batı müziği yönünde oldu. 1924’ te ankara’ da musiki muallim mektebi açıldı. müzik öğretmeni yetiştirmek amacıyla avrupa’ ya sınavla öğrenci gönderildi. bunlardan ‘türk beşleri ‘ olarak

    bilinen cemal reşit rey, hasan ferit alnar, ulvi cemal erkin, ahmet adnan saygun ve necil kazım akses, 1930’ lardan itibaren türk müziğinde etkili oldular. alaturka, alafranga tartışmalarının yaşandığı o dönemlerde, refik fersan, cevdet çağla, suphi ziya özbekkan, sadettin kaynak, lem’i atlı, selahattin pınar, münir nurettin selçuk, gibi yetenekli besteciler türk sanat müziğini çok değerli yapıtlarla zenginleştirdiler.

    günümüzde klasik türk sanat müziği üç ayrı gurup tarafından temsil edilmektedir.birinci gurup, dinleyici kitlesini elinde tutabilmek için sanatın özgün yapısını koruma kaygısından yoksun, akla gelen her tür yenilikle pazarı yitirmemeye çalışan ‘piyasacılardan’ oluşur. İkinci gurup, türk sanat müziğinin nitelikli örneklerini titiz ve elden geldiğince geleneksel tarzda bir icrayla sunmayı ilke edinen necdet yaşar, niyazi sayın, İhsan özgeç, meral uğurlu, bekir sıtkı sezgin, erol deran gibi sanatçıları kapsar. üçüncü gurup ise, gelenekle bağı koparmadan sınırlı bir yenileşmeyi öncelikli gören yalçın tura, mutlu torun, ruhi ayangil, İhsan özer gibi müzikçilerden oluşmaktadır.
  2. Suskun

    Suskun V.I.P Vip Üye

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.446
    Beğenileri:
    88
    Ödül Puanları:
    5.480
    Yer:
    Türkiye
    RAST MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 4. derecedeki Rast perdesi durağı 8. derecedeki Neva perdesi olan makamdır. Re ana aşıttan elde edilir. Tarihte Ümmül Makamat (Makamların Anası) olarak adlandırılan bir makamdır. Rast makamı en eski makamlardan biridir. Notası bu güne kadar gelen eserlerden Hoca Abdulkadir. Maragi (1360-1435) nin eserleri en eski eserlerdir. 13 Rest ederi bu güne kadar gelebilmiştir. Benli Hasan Ağa'nın (1607-1662) Peşrev ve Sazsemaileri en eski saz eserleridir.

    HÜSEYNİ MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 9. derecedeki Hüseyni perdesi durağı 5. derecedeki Dügah perdesi olan makamdır. Re ana aşıttan elde edilir. Türk müziğinin en eski makamlarından biridir. En az 6 asırlıktır. Eskiden beri başka isimler altında var olduğu kesindir. Çünkü Geleneksel Türk Halk müziğinde çok kullanılmıştır.

    MUHAYYER MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 12. derecedeki Muhayyer perdesi 2. güçlüsü 9. derecedeki Hüseyni perdesi olan ve durağı 5. derecedeki Dügah perdesi olan makamdır. Re ana aşıttan elde edilir.

    TAHİR MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 12. derecedeki Muhayyer perdesi 2. güçlüsü 8. derecedeki Neva perdesi olan ve durağı 5. derecedeki Dügah perdesi olan makamdır. Re ana aşıttan elde edilir.

    YEGAH MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 8. derecedeki Neva perdesi 2. güçlüsü 5. derecedeki Dügah perdesi durağı 1. derecedeki Yegah perdesi olan makamdır. Re ana aşıttan elde edilir.
  3. Suskun

    Suskun V.I.P Vip Üye

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.446
    Beğenileri:
    88
    Ödül Puanları:
    5.480
    Yer:
    Türkiye
    NEVA MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 8. derecedeki Neva perdesi durağı 5. derecedeki Dügah perdesi olan makamdır. Re ana aşıttan elde edilir.

    GERDANİYE MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 11. derecedeki Gerdaniye perdesi 2. güölüsü 8. derecedeki Neva perdesi durağı 5. derecedeki Dügah perdesi olan makamdır. Re ana aşıttan elde edilir.

    EVİÇ MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında 1. güçlüsü 10. derecedeki Eviç perdesi 2. güçlüsü 8. derecedeki Neva perdesi ve durağı 3. derecedeki Irak perdesi olan bir makamdır. Ferahnak makamı ile aralarındaki tek fark Eviç makamında FA# de kalabilmek için yukarıda Mİ# kullanıyor olmasıdır. Başka hiçbir fark yoktur.Aşıttaki Mİ# Eviç perdesinde rahat kalabilmek amacıyla kullanılmış bir yedendir. DO# ise aşıtın yedenidir.Re Ana Aşıttan elde edilir.
  4. Suskun

    Suskun V.I.P Vip Üye

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.446
    Beğenileri:
    88
    Ödül Puanları:
    5.480
    Yer:
    Türkiye
    FERAHNAK MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında 1. güçlüsü 10. derecedeki Eviç perdesi 2. güçlüsü 8. derecedeki Neva perdesi ve durağı 3. derecedeki Irak perdesi olan bir makamdır. DO# Aşıtın yedenidir. RE Ana aşıttan elde edilir.

    SEGAH MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında 1. güçlüsü 6. derecedeki Segah perdesi 2. güçlüsü 8. derecedeki Neva perdesi ve durağı 6. derecedeki Segah perdesi olan bir makamdır. Segah sesinde rahat kalabilmek amacıyla gelenekte LA# kullanılmıştır. Ama LA# kullanmak bir gereklilik değildir. Yani LA# kullanılmadanda pekalaSegah yapılabilir. Segah makamının bu gün notalandığı yer yanlıştır. Segah 3. yer anlamına gelmektedir. Yani Geleneksel notalama dikkate alındığında aşağıda FA# üzerinde notalanması gerekmektedir.

    KÜRDİ MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 8. derecedeki Neva perdesi durağı 5. derecedeki Dügah perdesi olan makamdır. Kürdili aşıttan elde edilir.

    ACEMKÜRDİ MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 10. derecedeki Acem perdesi 2. güçlüsü 7. derecedeki Çargah perdesi durağı 5. derecedeki Dügah perdesi olan makamdır. Kürdili aşıttan elde edilir.

    ACEMAŞİRAN MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 10. derecedeki Acem perdesi 2. güçlüsü 7. derecedeki Çargah perdesi 3. güçlüsü 5. derecedeki Dügah perdesi durağı 3. derecedeki Acemaşiran perdesi olan makamdır. Kürdili aşıttan elde edilir.

    MUHAYYERKÜRDİ MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 12. derecedeki Muhayyer perdesi 2. güçlüsü 9. derecedeki Hüseyni perdesi durağı 5. derecedeki Dügah perdesi olan makamdır. Kürdili aşıttan elde edilir.

    FERAHFEZA MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 10. derecedeki Acem perdesi 2. güçlüsü 8. derecedeki Neva perdesi durağı 1. derecedeki Yegah perdesi olan makamdır. Kürdili aşıttan elde edilir.

    SULTANİYEGAH MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 8. ve 9. derecelerdeki Neva ve Hüseyni perdeleri 2. güçlüsü 5. derecedeki Dügah perdesi durağı 1. derecedeki Yegah perdesi olan makamdır. Kürdili aşıttan elde edilir.
  5. Suskun

    Suskun V.I.P Vip Üye

    Katılım:
    16 Mart 2009
    Mesajlar:
    23.446
    Beğenileri:
    88
    Ödül Puanları:
    5.480
    Yer:
    Türkiye
    HİCAZ MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 5. derecedeki Dügah perdesi ikinci güçlüleri 8.ve 9. derecelerdeki Neva ve Hüseyni perdeleri durağı 5. derecedeki Dügah perdesi olan makamdır. Hicaz aşıttan elde edilir.

    NİKRİZ MAKAMI
    Nikrizmakamı geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 4. derecedeki Rast perdesi ikinci güçlüsü 8. derecedeki Neva perdesi olan ve durağı 4. derecedeki Rast perdesi olan makamdır.

    ZAVİL MAKAMI

    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 11. derecedeki Gerdaniye perdesi ikinci güçlüsü 8. derecedeki Neva perdesi durağı 4. derecedeki Rast perdesi olan makamdır.

    NİHAVEND MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate aldığımızda güçlüsüleri 8. derecedeki Neva perdesi ve 4. derecedeki Rast perdesi durağı 4. derecedeki Rast perdesi olan makamdır. Nihavend makamında Rast birinci güçlü olursa Hüzünlü Neva birinci güçlü olursa Sevinçli etki oluşturur.

    ŞEDARABAN MAKAMI

    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 8. derecedeki Neva perdesi ikinci güçlüsü 5. derecedeki Dügah perdesi ve durağı 1. derecedeki Yegah perdesi olan makamdır.

    NİHAVEND MAKAMI

    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 8. derecedeki Neva perdesi durağı 4. derecedeki Rast perdesi olan makamdır.

    SUZİNAK MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 8. derecedeki Neva perdesi durağı 4. derecedeki Rast perdesi olan makamdır.

    HİCAZKAR MAKAMI
    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 11. derecedeki Gerdaniye perdesi ikinci güçlüsü 8. derecedeki Neva perdesi olan ve durağı 4. derecedeki Rast perdesi olan makamdır.

    BESTENİGAR MAKAMI

    Geleneksel notalama dikkate alındığında birinci güçlüsü 7. derecedeki Çargah perdesi ikinci güçlüsü 5. derecedeki Dügah perdesi ve durağı 3. derecedeki Irak perdesi olan makamdır.

Sayfayı Paylaş

Konu Etiketleri...

  1. müzikte makam nedir

    ,
  2. makam çeşitleri

    ,
  3. türk müziği makamları ve özellikleri

    ,
  4. sanat müziği makamları nelerdir,
  5. saba makamı nedir,
  6. Makam çesit,
  7. hicaz rast segah makamları,
  8. makam nedir ve çeşitleri,
  9. turk halk muziginde makam cesıtlerı,
  10. türk müziği makamları kisa